ScrollToTop

XXVII FESTIWAL FORM DOKUMENTALNYCH NURT 2021

24
Listopad, 2021
Godz. 00:00

 

Duża scena KCK Mała Scena KCK

Filmy dokumentalne stają się jedną z najważniejszych form opowiadania o rzeczywistości. To już nie jest li tylko rejestracja wydarzeń – nawet najbardziej sensacyjnych, niezwykłych – a sposób opowiadania o świecie, która tak szybko się zmienia. W tym artystycznym „zatrzymywaniu czasu” ogromne znaczenie odgrywa teraz atrakcyjność środków zapisu czy sposób potraktowania tematu.

Ta coraz większa rola dokumentu w sposobie rozczytywania (bądź rozbierania naszego życia na czynniki pierwsze) wynika w dużej mierze z tego, że jest to jedyne medium o stale rosnącym kredycie społecznego zaufania. Swój sukces dokument zawdzięcza bezkompromisowej postawie filmowców i ich wrażliwości na rzeczywistość. Dokument to kino wyraziste, uciekające od neutralnego oglądu na rzecz emocjonalnego, społecznego zaangażowania. Nie obawiające się sięgać tam, gdzie nie zajrzało dotąd oko żadnej kamery, dla którego istnieje prawda a nie ma tematów tabu.

Wielką rolę w kształtowaniu tego poglądu o atrakcyjności i roli filmu dokumentalnego ma organizowany przez Kieleckie Centrum Kultury Ogólnopolski Niezależny Festiwal Form Dokumentalnych NURT. W tym roku, w terminie 23-27 listopada 2021r. odbędzie się już jego XXVII edycja.

To święto dokumentalnej formy, gdzie jak w soczewce skupia się to, co dla kina dokumentalnego najważniejsze, najciekawsze i najnowsze. To gorączka najświeższych tematów, bogactwo niemal sensacyjnych źródeł, wyraz własnego zdania twórcy przy czasem bardzo kontrowersyjnych tematach. Wielką rolę przywiązujemy na NURCIE do debiutantów – ich spojrzenie na świat, ich sposób wykorzystanie środków filmowego wyrazu, dobór tematyki – to czasem jest zaczątek nowych prądów, nowych filmowych nurtów.

Znane nazwiska, różnorodność prezentowanych form, bardzo wysoki poziom artystyczny Festiwalu – wszystko to sprawia, że na Festiwal Form Dokumentalnych NURT wpływa coraz więcej zgłoszeń, że wzrasta jego pozycja i ranga w filmowym świecie.

NURT to Przegląd bardzo ważny i otwarty. Oraz bardzo, bardzo prawdziwy. Warto się w nim zanurzyć.

Każdy film ma swoją wartość!

 

LISTA FILMÓW ZAKWALIFIKOWANYCH DO POKAZÓW KONKURSOWYCH
XXVII FESTIWALU FORM DOKUMENTALNYCH NURT 2021
(w podziale na poszczególne pokazy)

23 listopada

POKAZ I
POLSKI KALENDARZ
9:00 – 11:30

  1. „Grudzień Nasz i Wasz” – reż. Joanna Pieciukiewicz

przywracający pełny obraz sprzeciwu społecznego grudnia 1970 dokument wydarzeń w Szczecinie, zakodowany w pamięci mieszkańców Pomorza Zachodniego

  1. „Warchoły” – reż. Sławomir Koehler

filmowa rekonstrukcja radomskiego zrywu roku 1976 w emocjonalnej konfrontacji  racji “warchołów” czyli ofiar protestu i ich  czerwonych katów

  1. „W starej koszuli, z odwagą w sercu” – reż. Dariusz Deberny, Zbigniew Górniak

wstrząsająca swoimi niewyjaśnionymi okolicznościami opowieść o tragicznej śmierci młodego opozycyjnego twórcy – wschodzącej gwiazdy polskiego aktorstwa – Jacka Zajdlera (1955-1980)

POKAZ II
IŚĆ WŁASNYMI DROGAMI
13:00 – 14:45

  1. „Iść swoją drogą” – reż. Krzysztof Lektarski

filmowy rezultat poszukiwań prawdziwej pasji życiowej na przykładzie dokumentacji twórczości młodej malarki

  1. „Historia człowieka, który uwolnił Tomasza Komendę” – reż. Grzegorz Głuszak

sensacyjna historia uporu policjanta – śledczego , który – wbrew całej opinii  publicznej i wyrokowi sądowemu  – potrafił przywrócić życiu niesłusznie skazanego człowieka

  1. „Ostatni finisz. Zygmunt Hanusik” – reż. Mateusz Szpaczyński, Ilona Ptak

pouczające wspomnienie osobowości wybitnego sportowca , który obok profesjonalnych osiągnięć , stanowi do dzisiaj  budujący przykład zasad postępowania prawego człowieka

 

POKAZ III
U ŹRÓDEŁ TWORCZOŚCI
17:00 – 19:15

  1. „Rdza” – reż. Rafał Małecki

próba filmowej penetracji w świat wykreowanych ze śmietnika złomu rzeźb, tworzonych przez artystkę wspaniale rozumiejącą  wyzwania zaniedbanej   przyrody w „nieludzkim” świecie człowieczej cywilizacji

  1. „U źródła -Marek Cecuła” – reż. Dorota Kosierkiewicz

filmowa biografia światowej sławy artysty-ceramika, któremu imperatyw  twórczy nakazał powrót  do jego kieleckich korzeni

  1. „Nowa symfonia” – reż. Mateusz Żegliński

pełna życiowych uwikłań  anatomia koncertu młodego dyrygenta

  1. „Wiśniak” – reż. Paulina Ibek

barwny paletą artystycznych talentów bohatera  portret  filmowy wybitnego krakowskiego twórcy – malarza , rysownika i scenografa

 

20:00 – Mała Scena

– OTWARCIE FESTIWALU FORM DOKUMENTALNYCH NURT 2021

Specjalna projekcja filmu dokumentalnego Krzysztofa Miklaszewskiego

„TU! SZEŚĆDZIESIĄTKA!! [ 1981]”

filmu – „pułkownika”, zdjętego z emisji po realizacjia dokończonego w roku 1989  poprzez przywrócenie zdjętych przez cenzurę PRL-u fragmentów.

Film ” Tu! Sześćdziesiątka!!”  – to dokument , który zdołał zanotować i utrwalić obraz uchwyconej in statu nascendi twórczości najżywiej na przełomie lat 70. i 80. reagującego na PRL-owską rzeczywistość kabaretu , który z zacisza studia Teatru Polskiego Radia wyruszył w konspiracji  ku odbiorcy masowemu.

          Dlatego obok absolutnie unikatowej dokumentacji nagrań radiowych w studio przy Malczewskiego w stolicy znajdziemy w nim  zapis wielu scen z występów estradowych w warszawskim klubie NOT , w kopalni Jastrzębie i w Stoczni Gdańskiej.

          Będziemy też mogli obcować  z plejadą polskich twórców i przypomnieć sobie twarze Wielkich Aktorów , którzy już odeszli , a zwłaszcza :Andrzeja Fedorowicza , Mariana Kociniaka , Krzysztofa Kowalewskiego czy Andrzeja Zaorskiego.

 

24 listopada

POKAZ IV
I PRZYSZŁA WOJNA
9:00 – 11:45

  1. „Draugen” – reż. Dagmara Drzazga

obfitująca w piramidę nieustannych odkryć niezwykła filmowa rekonstrukcja losów rodziny polskiego wojennego bohatera, zakorzenionego na podbiegunowej norweskiej  wyspie

  1. „Skarb Gerdy” – reż. Kuba Witek

filmowa historia rodzinnego śledztwa , próbującego przez wiele lat rozwiązać   skrywaną wojenną  tajemnicę  wywodzącej się z niemieckiego Wrocławia nestorki rodu

  1. „Auschwitz, boks i chleb” – reż. Gabriela Mruszczak

wstrząsające  obozowe dzieje polskiego mistrza boksu  opowiedziane na planie filmu  mu poświęconemu

  1. „I przyszła do nas wojna” – reż. Krzysztof Krzyżanowski

porażająca wymową dokumentalnego materiału z pola walki i tragicznymi wyznaniami młodych ,ukraińskich wdów relacja z frontu walki w Donbasie

 

POKAZ V
POZA WŁASNE GRANICE
13:00 – 15:45

  1. „Poza własne granice” – reż. Aleksandra Dziula, Olena Astakhova

bardzo pouczająca w czasach nacjonalistycznej nietolerancji opowieść   o absolutnie  „wtopionych” w polską rzeczywistość obcokrajowcach ,którzy swą „drugą ojczyznę” znaleźli we… Wrocławiu

  1. „Oczami Ochiro” – reż. Ilona Ptak

Śląsk oczami mongolskiego przybysza , który swoimi zdolnościami, życiową mądrością i … filozoficznym dystansem zapewnił sobie obywatelski status  polskiego rezydenta

  1. „Jutro czeka nas długi dzień” – reż. Paweł Wysoczański

kreślący niekonwencjonalne oblicze „polskiej Marii Teresy” obraz burzliwych przeżyć  polskiej  lekarki , spieszącej z codzienną pomocą bezdomnej  dzieciarni z hinduskiego sierocińca

 

POKAZ VI
OKNA MIŁOŚCI
17:00 – 19:30

  1. „Okno na miłość” – reż. Monika Meleń

budujący swoim optymizmem collage filmowych obrazków z codziennego bytowania tzw. niepełnosprawnych , których miłość partnera   przywróciła kiedyś i przywraca dziś do normalnego życia

  1. „Dad you’ve never had” – reż. Dominika Łapka

okraszony dozą buddyjskiej filozofii życia  poruszający dokumentalny obraz spotkania po latach sędziwego ojca z niechcianą córką z  niechcianego związku

  1. “Opowieść o miłości” – reż. Rafał Bryll

realizowany techniką animacji i dokumentalnej relacji  rodzinny dokument miłości „od pierwszego wejrzenia po grób” , która sprawiła ,że zakochany częstochowianin w czasie okupacji  uratował piękną pannę   z żydowskiej arystokracji , by  – po wojnie – spędzić z nią długie   i szczęśliwe życie

  1. „Powrót dziecka” – reż. Izabela Szukalska

ujmujący ciepłem prezentacji i świadomością podjętego trudu  portret „rodziców” siedmiorga maluchów z rodzinnego domu dziecka

  1. „Wszystko o moim dziecku” – reż. Piotr Jacoń

bardzo potrzebna w dobie nietolerancji i znakomicie zdokumentowana filmowa refleksja nad normalnością  ogromu uczuć rodzicielskich do dzieci transpłciowych

 

20:00 – Mała Scena KCK

WIECZÓR Z HISTORIĄ – FILMY PRZYGOTOWANE PRZEZ WYTWÓRNIĘ FILMÓW OŚWIATOWYCH W ŁODZI

“Cyrk Skalskiego” – reż. Jacek Bławut

Filmowy portret największego asa polskiego lotnictwa, generała Stanisława Skalskiego, bohatera bitwy o Anglię. Tytułowe określenie “Cyrk Skalskiego” wprowadzili Anglicy w 1943 roku, z podziwu dla szaleńczej odwagi polskich pilotów walczących w Afryce w dowodzonym przez Skalskiego Polskim Zespole Myśliwskim. Wojenne wspomnienia generała montowane są z archiwalnymi zdjęciami filmowymi walk lotniczych w czasie wojny. W drugiej części filmu generał Skalski opowiada o powojennym okresie swojej biografii. Po powrocie do kraju w 1947 roku przez rok pracował w lotnictwie, po czym w 1948 roku skazano go na karę śmierci, którą następnie prezydent Bierut zamienił mu na dożywocie. Zrehabilitowano go i uwolniono w 1956 roku.

“Byłem generałem Wehrmachtu” – reż. Jacek Bławut

Fragment dramatycznej biografii Kazimierza Leskiego, inżyniera, lotnika, byłego kapitana i pracownika wywiadu AK, represjonowanego po 1945 r.

“Konzentrationlager Buchenwald” – reż. Wanda Rollny

Jeden z pierwszych polskich – autorskich filmów o obozie pracy umieszczonym w głębi III Rzeszy Weimarze-Buchenwaldzie. Film ma charakter zapisków jednego z tysięcy więźniów, którzy przebywali w miejscu odosobnienia. Tragedia tego z tysięcy wzmaga się w konfrontacji z jego
przekonaniami i racjami filozoficznymi które reprezentuje.

Niemcy to w jego dotychczasowym pojęciu kraj Goethego, Lista, do Wagnera. Ich myśli i
sentencje wykorzystują oprawcy obozowi do upodlenia psychicznego swych “podopiecznych”. Tej konfrontacji psychika więźnia nie wytrzymała

 

25 listopada

POKAZ VII
WIELCYPOLACY – ZNANI I NIEZNANI
9:00 – 11:45

  1. „Antoni Kocjan. Człowiek, który zatrzymał rakiety V”- reż. Marek Tomasz Pawłowski, Małgorzata Walczak

 portret jednego z tych wojennych polskich bohaterów, którego ofiara męczeńskiego życia przyczyniła się w znacznej mierze do zatrzymania w czasie II wojny  niemieckich rakiet V

  1. „Wyprawa z podwórka” – reż. Grażyna Zielińska

dokument o niekonwencjonalnych sposobach pamięci najmłodszych wychowanych na podwórku Torunian  o związanych z tym miastem  bohaterów – na przykładzie ich hołdu dla  bojowniczki o wyzwolenie Polski – jedynej kobiety z niezłomnego zastępu „cichociemnych”, emisariuszki  Polskiego Rządu na Uchodźstwie, której muzeum zdobi dziś miasto Kopernika

  1. „VI Brygada Pani Komendant” – reż. Wojciech Królikowski

wspomnieniowy inscenizowany dokument o życiu i działalności jednej z najdzielniejszych  polskich  kobiet, twórczyni polskiej policji kobiecej ,  żołnierce AK  walczącej  w Powstaniu Warszawskim  i zmarłej na obczyźnie

 

POKAZ VIII

BUKOLIKA
13:00 – 14:30

  1. „Bukolika” – reż. Karol Pałka

poruszający  nie tylko sielankowym tytułem , ale – przede wszystkim  – realiami codziennego bytowania –  dokument o klepiącej prawdziwą  biedę rolniczej rodzinie  na jednej ze współczesnych nam, „zapuszczonych” polskich wsi

  1. „Leśny latarnik” – reż. Adam Sikora

dokumentalna impresja o wykonawcy i fanatyku  unikatowego zajęcia – leśnego … latarnika

  1. „Nie wyjadę z Orli” – reż. Mikołaj Wawrzeniuk

portret  tak potrzebnego w każdym demokratycznym kraju – przywódcy  wiejskiej społeczności, nie tylko pamiętającego o historii, ale emanującego  empatią dla  wszystkich jej mieszkańców bez względu na ich narodowość , religię i stan  społeczny

 

POKAZ IX
COVIDOWY ŚWIAT
17:00 – 19:30

  1. „Podziemie imprezowe w czasie pandemii” – reż. Marcin Wójcik

porażający obraz beztroski i egoizmu młodych ludzi w czasach pandemicznego zagrożenia życia współobywateli myślących jedynie o zaspokojeniu własnych , prymitywnych  rozrywkowych potrzeb, które stają się bardzo intratną pożywką podziemia  finansowego

  1. „Nowa pandemia. Covid 19. Dzień z piekła na ziemi” – reż. Piotr Owczarski

mrożąca w żyłach , reportażowa relacja z jednego dnia pandemicznego polskiego piekła

  1. „Kolejka do biedy” – reż. Jakub Dreczka

impresyjna reportażowa przestroga, dokumentująca jeden ze skutków pandemii ,  którym może być  zwyczajny, codzienny… głód

  1. „Bracia Serce” – reż. Aleksandra Rek

szukająca optymizmu ,choć realizowana przez łzy szczęścia i przyszłościowej niepewności , roczna filmowa notacja z walki o życie dwojga  nieletnich braci , po przeszczepie serca i udarach, zarażonych – na dodatek –  koronawirusem

  1. „Poczekalnia” – reż. Aleksandra Folczak

próbujący zachować charakter pandemicznej izolacji filmowy zapis pozornie bezosobowych telefonicznych zwierzeń Polaków, skazanych na  przeżycie pandemii w samotności i zamknięciu

 

20:00 – Mała Scena KCK
WIECZÓR W TOWARZYSTWIE ARTYSTÓW – FILMY PRZYGOTOWANE PRZEZ WYTWÓRNIĘ FILMÓW OŚWIATOWYCH W ŁODZI

“Fotoplastykon”  – reż. Piotr Andrejew
Pierwszy film dokumentalny przedstawiający sylwetkę Zdzisława Beksińskiego.

“Bogusław Schaeffer poza schematem” – reż. Małgorzata Potocka
Sylwetka Bogusława Schaeffera – polskiego kompozytora, dyrygenta, teoretyka i krytyka muzycznego, jednego z wybitnych przedstawicieli awangardy muzycznej. Film zrealizowano metodą eksperymentalną – twórcy stosując niekonwencjonalną inscenizację, powracają do lat dzieciństwa kompozytora, przeplatając je zdjęciami ze współczesności.
 “Historia Cyganki Papuszy” – reż. Greg Kowalski

Czarno-biały dokument o historii cygańskiej poetki Bronisławy Wajs zwanej Papuszą. W filmie wykorzystano wspomnienia samej Papuszy oraz autora książki “Cyganie polscy” Jerzego Ficowskiego, siostry Janiny Zielińskiej, syna Władysława Wajsa, lekarki Marii Serafiniuk oraz Zdzisława Morawskiego i Edwarda Dębickiego.

 

26 listopada – Mała Scena KCK

10:00

PRZYGODA ZE STANISŁAWEM LEMEM

Przedmiotem tegorocznego spotkania stanie się  o s o b o w o ś ć  Stanisława Lema (1921-2006) – najwybitniejszego światowego pisarza  gatunku <science fiction>.
          Jego pięć  rozmów z Krzysztofem Miklaszewskim z lat 1977-1979  utrwalonych na taśmie filmowej  to -nieznana  szerzej – egzemplifikacja poglądów tego krakowskiego twórcy, prawdziwego wizjonera technologicznej rewolucji, której obecnie jesteśmy świadkami i uczestnikami.
          W Roku Lema ,ogłoszonego przez świat dla uczczenia 100.rocznicy urodzin pisarza , dobrze jest przypomnieć sobie zarówno Jego Postać , jak i  Jego kilka zanotowanych skwapliwie  przez Miklaszewskiego  wizjonerskich  odkryć ,rad i wskazówek, które bardzo się nam mogą przydać zwłaszcza dziś – w świecie chaosu, zamieszania  i  konfliktów nie do rozwiązania.
          Patrząc na tego prawdziwego wizjonera rewolucji technologicznych świata i jego zdrowy rozsądek  nie powinniśmy tracić nadziei. Poglądy Lema są bowiem <balsamem> prawdziwego humanisty na  nasze wszystkie schorzenia i dolegliwości .

NIEPOKOJE  STANISŁAWA LEMA  – cykl rozmów filmowo-telewizyjnych z pisarzem  prowadzony przez KRZYSZTOFA MIKLASZEWSKIEGO

I – O tzw. zjawiskach pozazmysłowych [ 1977]|
II – Szanse literatury [1977]
III – Życie w Kosmosie? [1977]
IV- Kłopoty z futurologią [1978]
V – Niebezpieczeństwa nauki [1979]

 

13:00 Mała Scena KCK

FILMOWE ODKRYCIA MARII MALATYŃSKIEJ

UROCZYSTY POKAZ FILMU „JEDEN DZIEŃ DŁUŻEJ” MONIKI MELEŃ

Małgorzata ma 50 lat. Urodziła się z zanikiem mięśni. Kilka lat temu przestała już nawet poruszać palcami. Wraz ze swoim życiowym partnerem Krystianem – miłośnikiem motocykli, wybiera się w podróż życia. Para jedzie pomarańczowym junakiem, ze skonstruowaną specjalnie przez Krystiana dla Małgorzaty przyczepką, do Rumuni. „Jeden dzień dłużej” to film o wielkiej codziennej miłości i chęci życia. Chociaż oddech śmierci towarzyszy kochankom na każdym kroku.

 

17:00 Mała Scena KCK

GALA FINAŁOWA, WRĘCZENIE NAGRÓD I WYRÓŻNIEŃ oraz PODSUMOWANIE FESTIWALU
a także
kinowa premiera filmu „Bezdomni. Koniec i początek” przygotowanego przez Stowarzyszenie „Sztuka Łączenia”.

 

NA WSZYSTKIE WYDARZENIA FESTIWALU FORM DOKUMENTALNYCH NURT – WSTĘP WOLNY.

 

 

Krzysztof  Miklaszewski:

                  D w u d z i e s t y    s i ó d m y 

                 czyli

                  d r u g i  –  p a n d e m i c z n y

1.

          Covidowa Pandemia  ,która cały już świat sobie podporządkowała , nie omija też NURTU, który – wbrew wszystkim siłom, które się przeciwko niemu sprzysięgły, po on-line’ owym roku 2020, próbuje się rok później odrodzić w bezpośredniej konfrontacji z widownią. Po raz… dwudziesty siódmy.

          Wszyscy jednak ,którym nieobca jest numerologia,  dobrze wiedzą, że nie jest to sprawa łatwa.  Liczba “27” bowiem to – jak powiadają biegli w numerologicznym piśmie – jednocześnie   dar i  przekleństwo. Przekonaliśmy się już  o tym, organizując tegoroczny NURT.

          Ale jednocześnie zdajemy sobie sprawę z zaufania, którego nam nie szczędzą  twórcy, którzy obdarowali nas nowymi 117 dokumentalnymi formami filmowymi, a którzy – jak zawsze bywało – marzą o bezpośrednim kontakcie z  publicznością.

          Zapytać przyjdzie zatem – czym nas uraczyli i jakie utwory – zgodnie z wolą Komisji Selekcyjnej – pokazane być mają widzom Kieleckiego Centrum Kultury W tym miejscu przypomnieć przyjdzie, że w selekcji ostrej i bezwzględnej da się spostrzec – w przeciwieństwie do innych, hołdujących zasadzie “cicer cum caule”, filmowych polskich konkursów, da się zauważyć porządkującą pokazy metodę.

A oto tajemnice selekcyjnej kuchni NURTU:

          Selekcją podstawową rządzą podstawowe prawa warsztatu filmowego, eliminujące na samym wstępie, wszystkie propozycje , których sposób realizacji  nie wskazuje na zawodowe   umiejętności . Dlatego sam temat, nawet wybrany najtrafniej, nie znajdzie uznania, jeśli realizator nie znajdzie dla niego  odpowiedniej formy jego przedstawienia. I na odwrót: najbardziej wyrafinowana forma, eksponująca bardzo <cienki> , nikogo tak naprawdę nie obchodzący problem, też we wstępnej selekcji wielkich szans nie ma.

           Etapem  drugim było  <pogrupowanie>  wybranych już estetycznie propozycji poprzez znalezienie dla nich wspólnego “mianownika” czyli  określonego kręgu tematycznej penetracji. Dzięki temu tworzył  się – co roku – samoistnie katalog istotnych problemów, wokół których danego roku kalendarzowego skupiali się  poszukujący i aktywni dokumentaliści.

          Co więcej: praktyka dokumentalna ostatniej dekady przyzwyczaiła odbiorców, że  tych  ważnych  tematów , które zmusiły twórcę do wypowiedzi i kreacji filmowo-dokumentalnej bywało  rok-rocznie aż… dziewięć.  Sprawiło to też, że konkursowi finaliści byli przedstawiani odbiorcy jako <nosiciele>             9 ważnych tematów, każdemu zaś tematowi poświęcony był jeden, osobny pokaz.

           Tym to sposobem – w tak prostym i bezpośrednim przekazie – widz zawsze bywał – na bieżąco – dopuszczany do tajemnicy wyboru tematu. Otrzymywał też szansę natychmiastowego sprawdzianu zarówno  trafności  decyzji twórcy, jak  i formy jej prezentacji.

          I jeszcze jedna bardzo istotna i charakterystyczna dla odmienności NURTU cecha, zawarta już w nazwie festiwalu. NURT bowiem to “festiwal form dokumentalnych”. Usankcjonowana praktyką niewiara w istnienie < czystych> form dokumentalnej rejestracji i dokumentalnego przekazu ,jakim były przez długie lata ” film dokumentalny” i “reportaż” sprawiła ,że NURT stał się przez lata zbawienną oazą dla form <mieszanych>, tworzonych  często na użytek jednorazowy dla wyrazistej prezentacji życiowego problemu. Stąd  otwarta walka z nic nie znaczącym <estetyzmem>, kultywowanym dotąd w szkolnictwie filmowym. Stąd też preferencja adaptacji wielu gatunkowych <chwytów> z innych dziedzin twórczości: malarstwa, rysunku, ale też literatury i radia na użytek absolutnej prawdy przekazu.

3.

          Tegoroczny XXVII NURT 2021 utrzymał selekcyjne zasady. Dlatego wybrane spośród 117 zgłoszonych – 33 konkursowe <formy dokumentalne> ugrupowano też w tegorocznym NURCIE –  w 9  pokazach.

          Pokaz  I, zatytułowany  Polski kalendarz, ważny jest z dwóch powodów. Upomina się słusznie  o przywrócenie  właściwego historycznego znaczenia robotniczym ruchom Radomia 1976  (film “Warchoły” Sławomira Koehlera) i Szczecina 1981 (“Grudzień wasz i nasz” Joanny Pieciukiewicz), zdominowanym w naszej  historiograficznej tradycji przez decydujące – skądinąd – o narodzinach “Solidarności” < powszechne ruszenie> Gdańska 1981.

          Po drugie zaś: twórcy z Opola ( dokument “W starej koszuli z odwagą w sercu” Dariusza Debernego) upomnieli się o inną – niż Pyjas –  z młodych ofiar “Solidarnościowego podziemia , jaką był skrytobójczo zamordowany , młody , stojący u progu wielkiej zawodowej kariery ,  łódzki aktor  – Jacek Zajdler

          Pokaz  II opatrzony tytułowym hasłem życiowego imperatywu                      Iść   własnymi   drogami pokazuje trzy drogi samorealizacji zawodowej : młodej , nieznanej malarki , która postanowiła zostać artystką (“Iść swoją drogą” Krzysztofa Lektarskiego), ambitnego  oficera śledczego , w obronie prawdy <idącego pod prąd> krzywdzącego sądowego wyroku (“Historia człowieka, który uwolnił Tomasza Komendę” Grzegorza Głuszaka) i znakomitego sportowca , zawsze gotowego do osobistych poświęceń ( ” Ostatni finisz. Zygmunt Hanusik” Mateusza Szpaczyńskiego).

          Pokaz III – U źródeł twórczości – jest najbardziej… magiczny. Wprowadza bowiem widzów w tajemnice procesów twórczych  tak wybitnych artystów różnych specjalności , jak krakowski malarz, rysownik i scenograf – Kazimierz Wiśniak (“Wiśniak” Pauliny Ibek),  śląska rzeźbiarka ,pracująca w żelaznym złomie – Mariola  Wawrzusiak (“Rdza” Rafała Małeckiego) czy kielecki mistrz ceramiki – Marek Cecuła (“U źródła – Marek Cecuła” Doroty Kosierkiewicz ). U ich boku  pojawi się  ponadto debiutujący w Szczecinie dyrygent – Norbert Twórczyński (“Nowa symfonia” Mateusza Żeglińskiego)

Pokaz  IV  –  I   przyszła   wojna … określić można najbardziej poruszającym. II wojna światowa – obok ogromu nieszczęść – dostarczyła nam bowiem wielu innych kłopotów. Pierwszy z nich – to rebus naszych  zakłóconych przez wojenne działania  rodzinnych koligacji, których zrozumienie i scalenie wymaga nie lada wysiłku. W tym tyglu poszukiwań mieszczą się dwa detektywistyczne niemal dokumenty poszukiwań.”Skarb Gerdy” (reż. Kuba Witek) to rozwikłana przez pokolenie amerykańskich wnuków  tajemnica  niemieckiej ciotecznej babki z oblężonego Wrocławia ;”Draugen” (reż. Dagmara Drzazga) to odkrycie śląsko-polskich genów w egzotycznej familii z podbiegunowej norweskiej wyspy.

          W  pokazie tym  dojdzie wreszcie do  szokującego zderzenia :  historię ocalenia walczącego na pięści w Auschwitz przedwojennego mistrza Polski opowiedzianą w konwencji reportażu z planu filmowego (“Auschwitz ,boks i chleb” Gabrieli Mruszczak) spointuje bowiem przejmujący frontowy dokument z rozgrywającej się na naszych oczach  ukraińskiej wojny domowej, mnożącej codziennie liczbę ofiar (“I przyszła do nas wojna” Krzysztofa  Krzyżanowskiego).

          Pokaz  V –   Poza własne granice  wnosi więcej nadziei. Uświadamia nam łatwość przekraczania granic i konieczność asymilacji  kulturowej  zarówno na przykładzie obcokrajowców , żyjących i znakomicie adaptujących się w  Polsce (dwa filmy: “Poza własne granice” Aleksandry Dziuli i Oleny Astakhovej , “Oczami Ochiro” Ilony Ptak), jak i Polaków niosących pomoc azjatyckim nędzarzom (” Jutro czeka nas długi dzień” Pawła Wysoczańskiego).

Pokaz VI – Okna miłości – obok “Opowieści o miłości” (reż. Rafał Bryll) stojącego nad grobem starca ,który w młodzieńczym porywie miłosnym ocalił ukochaną Żydówkę z getta – przyszłą szczęśliwą żonę, ukazuje życiodajne   aspekty  miłości niepełnosprawnych (“Okno na miłość”- reż. Monika Meleń)  i  związków emocjonalnych dzieci z rodziny zastępczej do przybranych rodziców ( “Powrót dziecka” – reż. Izabela Szukalska).

          Znaczące uzupełnienie tej filmowej penetracji stanowi pełnokrwisty dokument o utraconej kiedyś miłości dziecka do ojca, odzyskanie której jest po latach praktycznie niemożliwe (“Dad you’ve never had” – reż. Dominika Łapka),  zaś jego emocjonalnym apogeum jest dokumentalne świadectwo absolutnej miłości rodziców do dzieci transpłciowych (“Wszystko o moim dziecku” – reż. Piotr Jacoń)

          W pokazie VII:  Wielcy Polacy – znani i nieznani –  dokumentaliści – obok atrakcyjnej formy prezentacji – wypełniają jeszcze jedną edukacyjną lukę w kształceniu historycznym młodych polskich pokoleń. Uświadamiają ważny wkład w kształtowanie kraju i narodu wielkich indywidualności : bohaterskiego wywiadowcy wojennego – Antoniego Kocjana (film Marka Tomasza Pawłowskiego i Małgorzaty Walczak “Antoni Kocjan, Człowiek , który zatrzymał rakiety V”) , jedynej kobiety spośród zastępu polskich “cichociemnych” – generał Elżbiety Zawackiej (dokument Grażyny Zielińskiej “Wyprawa z podwórka” i twórczyni kobiecej policji w Polsce – komendant Stanisławy Paleolog (“VI Brygada Pani Komendant” – reż. Wojciech Królikowski)

          Pokaz VIII – Bukoliki  – to potrójna dokumentalna penetracja w skomplikowany w swoim zróżnicowaniu świat polskiej wsi: najpierw – ironicznie zatytułowany obraz wiejskiej biedy (“Bukolika” – reż. Karol Pałka) , potem nostalgiczna impresja o fanatyku unikatowego zawodu leśnego  samotnika (“Leśny latarnik” – reż. Adam Sikora), wreszcie poszukiwana sylwetka twórczego wiejskiego sołtysa (“Nie wyjadę z Orli” – reż. Mikołaj Wawrzeniuk)

          Pokaz IX  już w samym tytule (Covid – owy świat) musi się wydać najbardziej nas dotyczący. Otwierający go reportaż “Podziemie imprezowe w czasie pandemii”( reż. Marcin Wójcik) przedstawiający całkowicie nieodpowiedzialną, egoistyczną twarz polskiej młodzieży, dobrze uzupełniają  trzy dokumentalne spojrzenia : “Kolejka do biedy” (reż. Jakub Dreczka) – reportaż o biedzie jako skutku lock-down’u ,”Poczekalnia” (reż. Aleksandra Polczak ) –  filmowo-telefoniczna wizja samotności w czasie  izolacji w kwarantannie  oraz “Nowa Pandemia  Covid – 19. Dzień z piekła na ziemi.” ( reż. Piotr Owczarski) – relacja z jednego dnia  filmowej rejestracji szpitalnych śmierci. Wreszcie:  pełna niepokoju relacja z bytowania dwóch maluchów po przeszczepach serca w czasie pandemii (“Bracia serce” – reż. Aleksandra Rek)

4.

Najkrótsza relacja z Festiwalowych propozycji budzi stałą i niezmienną nadzieję NURTU, że widownia  znajdzie w nich wszystkie swoje myśli o otaczającym świecie. Myśli często trudne do akceptacji, ale niezbędne, by żyć mądrzej i pełniej. W pełnym kontakcie z rzeczywistością, za kształt której wszyscy jesteśmy odpowiedzialni.

                                                                Krzysztof MIKLASZEWSKI

                                                 prawodawca i dyrektor artystyczny NURTU

 

Powrót

Zobacz wszystkie

Najbliższe wydarzenia

Szanowni Państwo,

Uprzejmie informujemy, że wszelkich informacji nt. imprezy zewnętrznej udziela jej organizator - forma kontaktu podawana jest na biletach i plakatach. Informacja o imprezie jest publikowana na naszej stronie tylko w przypadku przekazania nam przez organizatora odpowiednich materiałów.

Certyfikat